Wat steeds weer terugkomt is: “Ik zou zo graag geen contact meer maken.”
Haar boek is net klaar over contactloos zijn en het loskomen van narcistische relaties. Ze werkt in dit veld sinds 2008 en het was de reden om daarover een boek te maken. En er zijn nog meer vele, vele redenen en sommige van hen zijn allemaal net zo geldig.
De samenleving
Een van de dingen die steeds weer naar voren komt, is dat het de samenlevingen zijn die regels toepassen. Regels die we ook toepassen op onszelf vanwege die samenleving. Ik heb het over hoe de maatschappij die ons vergast (gaslighting). Gaslighting is eigenlijk gewoon een ander woord voor emotionele manipulatie.Het zijn niet alleen narcistische ouders die ons manipuleren. De maatschappij doet het niet met opzet. Want natuurlijk houdt je moeder van je, dat is meer gaslighting, toch? Dus ik dacht dat dit een heel goede manier was om dat met elkaar te verbinden.
De maatschappij heeft regels. De maatschappij heeft ons allemaal nodig om de dingen te doen waarvan de maatschappij vindt dat we ze moeten doen. Dat klinkt misschien vreemd, maar het is van een heel subtiel soort. Een soort groepsdruk van wat doe je? Maar we weten dat het slechts een mening is, en meningen kunnen veranderen. Ik bedoel dat mensen in mijn jeugd mochten roken in vliegtuigen en in de bioscoop. Ik was erbij toen het gebeurde en ik vond het geweldig.
Regels in verschillende maatschappijen
In Ierland, waar ik nu ben, mogen we niet eens meer roken in de pubs en we gaan allemaal naar buiten als we een sigaret nodig hebben. Zo laat de maatschappij zien dat het verandert. Het laat de regels ook zien dat de maatschappijen niet universeel zijn. Want als dat wel zo was, zouden ze overal in de tijd en overal in de ruimte hetzelfde zijn. En dat is niet zo.
Maar tegelijkertijd groeien we op met onze regels en die zijn erg sterk. Het kan moeilijk zijn om er tegenin te gaan wat de maatschappij ons vertelt. En dus gebruik ik die titel voor mij boek.
Mag dat, geen contact?
Mijn antwoord is duidelijk ja. Zeker dat mag je. Maar ik zeg het zo omdat veel mensen het gevoel hebben dat het niet zou mogen. Veel dochters en artistieke moeders hebben het gevoel dat ze dat niet mogen. Op een bepaalde manier vertelt de maatschappij het hen. Dat hebben ze niet uit de lucht geplukt. En dus als je dat deel van geen contact maken doet, dan ga je tegen je cultuur in.
Heel vroeger
Heel vroeger mochten Victoriaanse dames hun enkels niet laten zien.
De eerste vrouwen droegen zelfs broeken. Dat was in de jaren 1920 of zo. Het dragen van broeken door vrouwen werd als schandalig beschouwd. Maar sommige mensen moeten de eersten zijn om het te doen. Dat is hetzelfde bij ons, en sommigen onder ons zeggen dat iets niet hoort in onze samenleving.
We hoeven echt geen contact te houden met narcistische ouders. Het is moeilijk omdat wij een soort minderheid zijn die de maatschappelijke regels aan het veranderen zijn, zowel voor onszelf als voor iedereen. Het komt na ons en het is de moeite waard om te doen. En ook als ik met mensen praat en moeders individueel help, zeg ik tegen hen “Ik geef je toestemming om geen contact te maken.” En dan zeggen ze, Oh, OK, dan zal ik dat doen.
Wie geeft jou toestemming?
Maar ik ben geen partij. Wie ben ik om jou toestemming te geven? Wat ik echt wil, wil ik je echt laten zien hoe absurd het is dat je mijn toestemming nodig hebt. De enige persoon die jou toestemming moet geven, ben jij! Dat is wat ik tegen hen zeg en ik zeg het nu tegen iedereen die het wil horen.
Dus ik ga je geen toestemming geven, omdat het niet aan mij is om je te vertellen wat je wel of niet moet doen. Maar ik wil dat je in staat bent om jezelf toestemming te geven. En ik weet dat de maatschappij iets anders zegt, maar zoals we in de maatschappij hebben ontdekt, is het verbieden van enkels en het toestaan van roken in vliegtuigen niet altijd juist. Dus dat is wat ik wilde zeggen, mag je geen contact hebben? Ja.
Extreem respectloos?
Dus de maatschappij zegt wat verkeerd is, en dat je ongehoorzaam bent. Dat je ongehoorzaam en respectloos bent tegen je ouders, op wat voor manier dan ook. Om niet met ze te praten lijkt natuurlijk extreem respectloos. Maar voor het kind is dat soms nodig om verder te kunnen. Geen contact met je moeder is iets dat je daar veel beter bij kan voelen. Omdat het niet gezond voor je is om met haar te praten. Natuurlijk willen mensen dit niet horen dat je dat wilt, ze willen daar niet over denken.
Er zijn nogal diepe psychologische redenen waarom mensen dat denken. En dat vooral bij onze moeders. Maar ook onze ouders zijn goed, want hun kind is hun enige overlevingsstrategie om te hebben, toch? Dus zelfs mensen die nu volwassen zijn en goede ouders hebben gehad, hebben deze viscerale behoefte, een gevoel van ongemak.
Dus als ze dit te horen krijgen, is het misschien dat de ouders niet goed zijn? Dat is onbewust heel bedreigend voor hen. En in feite hebben ze dit gehoord en weten niet hoe waar het is. Ze konden geen troost vinden.
Sprookjes verhalen
Misschien is dat de reden waarom we in onze sprookjes verhalen hebben over boze stiefmoeders. Is dat omdat we als cultuur het onderwerp van ongezonde moeders en giftige moeders willen onderzoeken? We doen dat niet. We spreken het niet uit, dus halen we er een stiefmoeder bij als de wrede iemand om daarmee proberen om te gaan.
Contact en misbruik blijft
Een ander punt dat ik naar voren wil brengen, is dat wanneer mensen geen contact met elkaar hebben en het niet eens gaat over kindermisbruik dat we hebben meegemaakt. Er zou misschien een argument kunnen zijn dat we toch een ander gesprek zouden kunnen hebben. Dus of we ons daar gewoon overheen moeten zetten. Maar het is het feit dat het misbruik doorgaat.
Zolang je contact met ze hebt, blijf je misbruikt worden. Zoek een locatie waar je naartoe gaat. Elke keer dat je een ontmoeting hebt met deze narcisten, kom je er gekneusd vanaf. Niet letterlijk, maar zeker figuurlijk. Dus ja, hell yes, het is je toegestaan.
Het is fascinerend over de stiefmoeders in sprookjes. Natuurlijk is het een theorie, maar je zou kunnen zien hoe dat zeker een rol zou spelen. Als stiefmoeder is de verwachting niet dat ze van het kind moeten houden, omdat het de stiefmoeder is. Maar ook in het echte leven zijn er genoeg moeders die niet echt van hun kinderen houden of geen liefde tonen aan hun kinderen. Zij zijn de biologische moeder, dus dat wordt gezien als prima, maar een stiefmoeder niet.
Hoe komen we over deze programmering heen?
Ik heb een aantal manieren, en ik heb het net in mijn een boek geschreven: ‘How to go no contact with your narcissistic mother.’ Ook al denk je dat je dat niet kunt. Maar het zegt echt wat het doet, dus we hebben stijl ingeruild voor inhoud. De dingen die ik nu wil delen, bespreek ik natuurlijk veel gedetailleerder in het boek, maar er zijn drie manieren die ik ken om onze manier van denken te veranderen. Eigenlijk zijn het er vier.
De eerste is om gewoon op dit moment te beslissen. Ga je gang …, ik ga naar …, en ik verander. Dat ligt altijd in onze macht. Maar de andere drie manieren kan ik nu alleen terloops noemen.
Vrij schrijven
Eén ervan heet vrij schrijven. Dat is in principe dat je je pen en papier pakt en gewoon schrijft. De enige regel is dat je niet stopt. Dat is waar je bewuste geest binnenkomt. Als je vrij bent, heeft je bewuste geest geen tijd om bij te blijven. Je beweegt je pen en je kan schrijven. Dit is een stomme oefening, maar na een tijdje komt je onderbewustzijn met de waarheden die je met je meedraagt en die je je niet eens realiseerde.
Dus je zou kunnen schrijven: Brief aan jezelf. Lieve ik, die denkt dat ik niet zonder contact kan en kijk wat er naar boven komt. Wat blokkeert je om naar binnen te gaan? Geen contact?
De ‘Commissievergaderingen’
En dan is er een heel interessant proces dat ik ‘Commissievergaderingen’ noem. Ik realiseerde me dat we op een heel reële manier allemaal zelf door ‘commissies’ worden geleid. En dat is het eerste deel. Op elk moment dat je jezelf tegenkomt, wil een deel van je ermee omgaan. Maar een ander deel van mij is bang, daar praten de twee commissieleden.
En ik denk dat bijvoorbeeld bij parachutespringen. Ik heb het nog nooit gedaan en ik wil het ook niet doen. Als ik op mijn sterfbed lig, en ik heb het niet gedaan, dan zou dat geweldig zijn. Al mijn commissieleden vinden dat prima, toch? Ze waren het er allemaal mee eens, geen probleem. Al mijn commissieleden zijn er blij mee.
Ik wil nu een kopje theezetten. Al mijn commissieleden zijn het ermee eens, want er is geen uitdaging of gevaar of wat dan ook aan het zetten van thee. Maar als iemand als kind gebrand is door kokend water, dan hebben ze misschien een fobie voor het zetten van thee. En wie van de commissie heeft dan de leiding? Degene die dan de leiding heeft over hun veiligheid, zegt dan: Nee, nee, nee.
En het deel dat we kwijtraken is de onderdaan die het kopje thee wilde maken. Maar de andere commissieleden zeggen nee, zij doet het. En deze commissieleden zijn allemaal onze vrienden, toch? We worden niet agressief of geïrriteerd, ze zouden stoppen en me tegenhouden. En het zijn vrienden die ons proberen te helpen om ons veilig te houden.
Verkeerde overtuigingen?
Maar misschien hebben ze gewoon verkeerde overtuigingen, toch? En meer van die verkeerde overtuigingen zullen er zijn dat ik geen contact meer mag hebben. Het andere kan zijn dat mensen me hard zullen veroordelen als ik geen contact maak, en dat daar een kern van waarheid in zit. Maar daarachter zit die overtuiging dat ik het niet zal overleven of dat ik het niet zal kunnen. De oproep is aan mensen om niet over mij te oordelen.
Dus hoe dan ook, ofwel door het vrije schrijven of gewoon gaan zitten en je commissieleden uitnodigen. Nodig ze uit om met je te komen praten en vertel me de redenen. Leg het uit, want ik wil je echt begrijpen. En ik wil je bedanken dat je me weer veilig hebt gehouden. Er is geen conflict, er is geen tegenslag. En als je je dan een beetje ontspant, dan merk je dit.
Ik weet dat het een beetje vreemd klinkt, maar het werkt echt. Het lid van de commissie dat niet wil gaan, neemt geen contact op of legt zijn redenen uit, dan kun je met hem onderhandelen. Je kunt zeggen, oké, de mensen kunnen ons veroordelen, maar kunnen we onszelf toestaan om daar oké mee te zijn? En dan ga je op onderzoek uit.
Dan komt het misschien tot een oplossing waar iedereen blij mee is. Het lijkt erop dat je in een echte commissievergadering was.
Derde of vierde manier
De manier waarop je je gedachten kunt veranderen is door EFT te gebruiken. Een Emotionally Focused Therapy (EFT) is een effectieve vorm van relatietherapie, gericht op emoties en de verbinding tussen jou en je partner. Ook al denk je dat je niet contactloos mag zijn. Hou van jezelf en accepteer jezelf en dan de ander. Mag je geen contact weigeren, dat je dit niet mag? Dat is echt goed om die overtuigingen te blokkeren. Ook al zouden ze je niet aardig vinden als je geen contact zou zoeken, ga gewoon door.
Het zijn allemaal gedachten waarnaar het toe leidt, totdat je tot een conclusie komt. En dan kun je het gewoon loslaten en het kan helderheid brengen, zodat je er echt sterker doorheen komt. Het is allemaal de moeite waard om te bekijken. Het klinkt als dat je alle drie of vier kunt nemen, en gewoon de gedachten tot je laten komen en ervaren. Het werkt door middel van de ‘Commissievergadering.‘
Je hogere wijsheid
Je gelooft zeker dat het internet niet tegen ons zou liegen als je zegt dat je een probleem niet kunt oplossen, op het niveau waarop je het hebt gecreëerd. Je hebt dus je hogere wijsheid of je innerlijke wijsheid nodig om het probleem op te lossen. Dat zijn alle problemen waar je dit voor kunt gebruiken.
Het gaat er dus om toegang te krijgen tot wijzere delen van jou of diepere delen van jou die je kunnen helpen. Dat je er niet alleen voor staat. Dat jij, de bewuste jij waar we het over hebben als we aan jou denken, je hele team achter je hebt staan. Het zijn geweldige oefeningen voor elk probleem, buiten een narcistische ouderlijke opvoeding.
Omstandigheden om contact te zoeken
Er zijn zeker praktische zaken die overwogen moeten worden. Allereerst moet ik zeggen dat ik nooit iemand zou aanraden om geen contact te zoeken. Want dat is niet aan mij en het is een grote beslissing. Het is een enorme beslissing. Maar ik pleit er echt voor als de mensen weer terugkomen op hetzelfde. Ik wil dat mensen een echte keuze hebben.
Soms wil iemand dat ze hun zouden vertellen, dat ze geen contact meer met ze hoeven te houden. Alleen omdat je familie van ze bent. Maar dat gezegd hebbende, serieuze dingen om te overwegen als je geen contact wilt. Het is een van de problemen die veel mensen hebben. Ze hebben misschien jongere broers en zussen, en je hebt het gevoel dat je ze in de steek laat.
Ze spelen soms de rol van zondebok om de jongeren te beschermen en dat is echt moeilijk. Mijn suggestie zou zijn dat je beter weg kunt gaan en een plek kunt zoeken waar de jongeren wel naartoe kunnen komen als ze dat nodig hebben. Maar het is een geldige reden om te blijven en een moeilijke. Het is ook niet jouw verantwoordelijkheid om de kinderen te beschermen, zeker niet ten koste van jezelf. Maar het is natuurlijk, zeker als je een meelevend persoon bent.
Overlap tussen narcisme en sektes
Als je het contact met je narcistische ouders wilt verbreken, dan kan je ook andere dingen verliezen. Afhankelijk van hoe diep je moeder haar tentakels in je heeft zitten. Want nu gaat ze allianties creëren, een samenwerkingsverband. Dat wordt dan een ander gesprek.
Maar ik denk ook dat er een grote overlap is tussen narcisme en sektes. Ze creëren hun eigen kleine sektes. Het ding over culturen en groepsdenken en de narcistische moeder zou ervoor zorgen dat iedereen op de hoogte is van wat ze denken. En dus dat je broers en zussen verliest, je tantes en ooms verliest enzovoort. En bovenal verlies je misschien je vader of de partner van je moeder.
Dus een andere kwestie waar je over na moet denken is wat het gaat betekenen voor je uitgebreide familie. De meeste, zo niet alle dochters die hun narcistische moeder verlaten, verliezen ook de rest van hun familie. En dat is erg verdrietig. Dus de narcistische moeder heeft haar volgelingen. Ze geloven haar leugens en verhalen. Je kunt er zeker van zijn dat ze een verhaal heeft.
Als je een langdurige relatie met je moeder hebt, betekent dit dat ze bereid is om haar te kalmeren en haar zoet te houden. Want iedereen die opstaat tegen een narcist om een discussie met haar te voeren, weet dat het niet werkt. Per definitie gaan ze niet tegen haar in.
Nu zou je tegen hen kunnen zeggen, kijk papa ik ga. Ik wil je nog steeds graag zien, kunnen we elkaar ergens onafhankelijk ontmoeten? Maar om realistisch te zijn, dat gaat niet werken, ze zullen het niet doen. Dus om geen contact te hebben met een narcistische moeder of vader is een grote beslissing.
Een erfenis
Een ander motief zou erfenis kunnen zijn. Als je geen contact opneemt, loop je het risico dat je uit het testament wordt geschreven. En afhankelijk van je eigen financiële situatie is dat ook iets om rekening mee te houden. Nu wil ik zeggen dat het heel goed mogelijk is dat de narcistische moeder je hoe dan ook uit kan schrijven. Je weet dat er geen garanties zijn dat je er toch wel of niet in zit.
Maar dat is wel iets om over na te denken, want de financiën zijn echt iets waar we aan moeten denken. Er zijn dus een aantal redenen waarom je met een goede reden terughoudend zou kunnen zijn met het verbieden van contact. Het is zeker iets om te overwegen als je in een van die omstandigheden zit.
Je reputatie besmeurd
Als mensen naar je toe komen en zeggen, luister ik heb gehoord dat je moeder dit over je heeft verteld. Maar ik wil jouw kant van het verhaal horen. Er is een kans dat ze je verhaal gaan geloven, maar dat doen ze niet. Ze zeggen gewoon, o God, heeft ze dat echt gedaan? En ze geloven dat dan. Dus je hele reputatie is besmeurd voor iedereen. Dus dan heb je uitgebreide familie verloren.
Jouw keuze uit slechte antwoorden
Uiteindelijk realiseren mensen zich dat zij het probleem is. Het kan even duren, er zijn niet veel mensen die blijven denken dat zij de goede persoon is. Misschien in het begin, maar niet voor lang.
Als het gaat om deze narcistische dynamiek, zijn er geen goede antwoorden. Er is alleen jouw keuze uit slechte antwoorden. Ik weet dat het niet eerlijk is, maar dat is de realiteit. Het is een lastig iets en je moet de gevolgen afwegen of het voor je waard is om je gezonder en veiliger te voelen dan dat je met haar zou kunnen praten.
Onder druk geleefd
Ik denk niet dat iemand spijt heeft gehad van hun ervaringen met ‘geen contact’. En het is alsof we ons niet realiseren onder welke druk we staan, door het managen van de giftige relatie totdat we ervan af zijn. Op een bepaalde manier is dat zo. Je moet van de klif afspringen en vliegen op de weg naar beneden, alsof je dit eerst moet doen voordat je het voordeel krijgt.
En natuurlijk zijn er verschillen, dus ik kan niet absoluut beloven dat iedereen een geweldige tijd zou hebben. Iedereen die ik ooit ben tegengekomen, zeggen dat het tot hun enige spijt was dat ze het niet eerder hebben gedaan. De beste manier om hiermee om te gaan, en geen drama en overstuur te worden, is het zo goed mogelijk als we kunnen, dit te vermijden.
Een korte brief schrijven
Ik denk wel dat ik voorstander ben van het sturen van een brief. Natuurlijk kun je dat doen wat je wil. Je moeder weet dat je daarom geen contact hebt, niet omdat je dood in een greppel ligt of zo. Dus als ze bij je komt aankloppen of contact probeert te leggen, doet ze dat gewoon, ondanks je wensen, niet uit oprechte bezorgdheid.
Het is makkelijker voor ons, als we absoluut nee hebben gezegd, dan is het over. Maar de verleiding is groot om een hele lange brief te schrijven. Maar er is een reden waarom je geen Abc’tjes moet doen. Dat heeft echt geen zin. Want nogmaals, ze was niet in staat om je te horen toen je deze dingen tegen haar zei. Ze zal het ook nu niet kunnen horen.
De deur op een kier?
Als je wel een lange brief schrijft, laat je daardoor de deur wel een beetje open voor haar om terug te komen. Je weet dat je alleen maar meer munitie geeft. Dus ik pleit voor een hele korte brief. In mijn boek heb ik een voorbeeldtekst gegeven die mensen kunnen kopiëren, het is heel kort. Dit is gewoon het verhaal, en dit is het. Het is de manier om het heel eenvoudig te doen, heel duidelijk en er is geen onduidelijkheid meer.
Mijn boek gaat eigenlijk om mensen in het stadium te krijgen waarin ze kunnen zeggen, ja, dat kan ik. En later in het boek, gaat het over alle praktische dingen, hoe je ermee omgaat als de volgelingen van je moeder achter je aan komen. En zeggen oh, maar ze is zo verdrietig en ze huilt veel. Hoe je daarmee om kan gaan en hoe je daarna je eigen leven moet leiden.
Een lanceerplatform
Je weet dat je niet al je tijd en energie hoeft te besteden aan het houden van je moeder. Wat zou je zelf willen doen? Ik geef wat ideeën uit het boek, de eerste helft is meer theoretisch en het krijgt de hoofdruimte en de tweede helft is juist voor de echte praktische dingen.
Het is stap voor stap te doen, met de meeste kracht en het minst mogelijke drama. Gezien onze samenleving is het een enorme reis. Ik juich je gewoon toe op je reis en mag het je prachtige dingen blijven brengen.
Kind van een narcist
Het is moeilijk om met een narcist om te gaan als je een volwassen, onafhankelijke, volledig functionerende volwassene bent. De kinderen van narcisten hebben het extra moeilijk, omdat ze de kennis, macht en middelen missen om met hun narcistische ouders om te gaan zonder hun slachtoffer te worden. Of het nu in de rol van zondebok of in een Gouden Kind gegoten is. Het kind van de narcist krijgt nooit echt datgene waar alle kinderen recht op hebben: de onvoorwaardelijke liefde van een ouder.
“Je hoeft niet uit te leggen wat alleen jij kunt voelen. En soms is liefde niet wat je zegt, maar wat je niet langer toelaat.”
Reflectievragen
- Wanneer voelde je dat contact met iemand je meer kostte dan het je gaf — maar durfde je dat nog niet toe te geven?
- Welke overtuigingen heb je meegekregen over wat ‘liefde’ of ‘familie’ zou moeten zijn?
- Wat zou het voor je betekenen als ‘geen contact’ geen breuk is, maar een grens die je met liefde bewaakt?
➤ Ook interessant
